Reforma w skrócie

Ustawa z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. 2025 poz. 1794) została ogłoszona 17 grudnia 2025 r. Wprowadziła m.in. elektroniczne składanie wniosków o pobyt przez system MOS. Przepisy weszły w życie w trzech terminach.

  • 1 stycznia 2026 r. - przepisy, dla których ustawa nie wyznaczyła późniejszej daty, np. art. 58a i 58b ustawy o cudzoziemcach (wyjątki od obowiązku wizowego).
  • 1 kwietnia 2026 r. - m.in. pierwszą kartę pobytu wydaje się z urzędu (art. 229 ust. 2).
  • 27 kwietnia 2026 r. - dzień wdrożenia MOS, który ogłosił komunikat ministra spraw wewnętrznych (M.P. 2026 poz. 370). Od tego dnia działają przepisy o wnioskach składanych w MOS.

Co zmienił MOS od 27 kwietnia 2026 r.

  • Wniosek przez internet. Wniosek o pobyt czasowy składasz w postaci elektronicznej przez MOS. Wniosek złożony inaczej zostaje pozostawiony bez rozpoznania, z wyjątkiem kilku spraw papierowych (art. 106c ust. 1 i 5). Zobacz: jak złożyć wniosek w MOS i wnioski poza MOS.
  • UPO i podpis. Wniosek uznaje się za złożony, gdy jest podpisany i dostajesz urzędowe poświadczenie odbioru (art. 106d ust. 6).
  • Zaświadczenie zamiast stempla. Wojewoda wydaje zaświadczenie o złożeniu wniosku, a nie stempel w paszporcie (art. 108 ust. 1 pkt 1). Zobacz: UPO i zaświadczenie.
  • Wizyta w urzędzie. Wezwanie do odcisków palców, wzoru podpisu i okazania paszportu wyznacza termin nie krótszy niż 7 dni od doręczenia (art. 106e ust. 1). Niestawienie się zwykle kończy się umorzeniem postępowania (art. 106i). Zobacz: odciski palców i wizyta.
  • Dokumenty na wezwanie. Wojewoda wyznacza na ich przedłożenie termin nie krótszy niż 14 dni (art. 106f).

Nowy sposób liczenia terminu

Wojewoda wydaje decyzję o pobycie czasowym w terminie 60 dni (art. 112a ust. 1). Termin biegnie od ostatniego z dwóch zdarzeń: wniosek nie ma braków formalnych oraz złożyłeś dokumenty na wezwanie albo termin na ich złożenie upłynął (art. 112a ust. 2 pkt 2 i 3). Osobiste stawiennictwo nie jest już warunkiem rozpoczęcia biegu terminu. Szczegóły: czas oczekiwania na kartę pobytu.

Opłaty bez zwrotu po odmowie

Ustawa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 203) wprowadziła od 5 marca 2026 r. zasadę, że opłata skarbowa za zezwolenie na pobyt czasowy nie podlega zwrotowi po odmowie ani umorzeniu postępowania (art. 113c ustawy o cudzoziemcach). Dotyczy to opłat uiszczonych przy wnioskach złożonych od tego dnia. Zobacz: opłaty za zezwolenie i kartę.

Sprawy wszczęte przed zmianą

Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 27 kwietnia 2026 r. stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 12 ustawy z 21 listopada 2025 r.). Reforma dotyczy cudzoziemców składających wnioski o pobyt czasowy, pobyt stały i pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz ich pracodawców, którzy wypełniają załączniki w MOS. Więcej o systemie: MOS, a o całej procedurze: karta pobytu.