Pobyt bez wizy a praca

Ruch bezwizowy to pobyt bez wizy. Obywatele państw z załącznika II do rozporządzenia 2018/1806 mogą tak przebywać, gdy ich pobyt nie przekracza 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu (art. 4 ust. 1 rozporządzenia 2018/1806). Zasady wjazdu opisujemy w poradniku ruch bezwizowy, a liczenie dni w poradniku 90 dni w okresie 180 dni.

Samo prawo do pobytu bez wizy nie daje prawa do pracy. Praca cudzoziemca jest nielegalna, jeśli jego podstawa pobytu nie uprawnia do pracy albo nie ma on wymaganego zezwolenia lub oświadczenia (art. 2 pkt 3 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, dalej: ustawa o powierzaniu pracy).

Kiedy możesz pracować

  • Zezwolenie na pracę albo oświadczenie. Jeśli masz zezwolenie na pracę albo oświadczenie o powierzeniu pracy wpisane do ewidencji oświadczeń i przebywasz w ramach ruchu bezwizowego, możesz pracować zgodnie z nimi (art. 3 ust. 3 pkt 6 ustawy o powierzaniu pracy). Oświadczenie może dotyczyć tylko obywateli Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy. Zobacz: oświadczenie o powierzeniu pracy.
  • Praca sezonowa. Pracodawca składa wniosek o zezwolenie na pracę sezonową, a starosta wpisuje go do ewidencji wniosków. Zezwolenie wydaje się po Twoim wjeździe w ruchu bezwizowym (art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 ustawy o powierzaniu pracy).
  • Bez zezwolenia. Zezwolenia nie potrzebujesz m.in. jako posiadacz ważnej Karty Polaka albo absolwent polskiej uczelni (art. 3 ust. 5). Inne przypadki opisuje poradnik kiedy praca bez zezwolenia.

Zakaz dla Wenezueli, Gruzji i Kolumbii

Minister pracy może wskazać państwa, których obywatele z zezwoleniem na pracę nie mogą pracować w ruchu bezwizowym (art. 3 ust. 4 ustawy o powierzaniu pracy). Rozporządzenie z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1072) wymienia obywateli Boliwariańskiej Republiki Wenezueli, Gruzji i Republiki Kolumbii (§ 1). Obowiązuje od 22 sierpnia 2026 r., czyli po 14 dniach od ogłoszenia 7 sierpnia 2026 r.

Art. 3 ust. 3 pkt 6 ma wyjątek dla obywateli państw z tego wykazu: ruch bezwizowy nie jest dla nich podstawą do pracy. Kto zaczął pracę przed wejściem rozporządzenia w życie, może ją kontynuować do końca okresu pobytu w ruchu bezwizowym (§ 2).

Wiza przy wjeździe do pracy

Od 15 sierpnia 2026 r. obywatele Gruzji, Kolumbii i Wenezueli wjeżdżający w związku z powierzeniem im pracy muszą mieć wizę (rozporządzenie MSZ z 10 sierpnia 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1086, § 2 i 3). Dotyczy to także umów zlecenia i innych umów cywilnoprawnych (art. 2 pkt 9 ustawy o powierzaniu pracy). Kto przekroczył granicę przed tą datą, podlega dotychczasowym przepisom (§ 4). Szczegóły: wiza do pracy.

Skutki pracy bez podstawy

Cudzoziemiec, który nielegalnie wykonuje pracę, podlega karze grzywny nie niższej niż 1 000 zł (art. 84 ust. 2 ustawy o powierzaniu pracy). Wydaje się też decyzję o zobowiązaniu do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach). Odpowiada także pracodawca, który nielegalnie powierzył pracę.

Pobyt dłuższy niż 90 dni

Ruch bezwizowy nie zastąpi zezwolenia na pobyt. O pobyt czasowy możesz się ubiegać w czasie legalnego pobytu - zobacz wniosek o pobyt w ruchu bezwizowym.