Karta pobytu a prawo do pracy

Karta pobytu potwierdza zezwolenie na pobyt. To, czy możesz pracować, zależy od rodzaju zezwolenia i od ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom (dalej: ustawa o powierzaniu pracy). Różnicę między kartą a zezwoleniem wyjaśnia poradnik karta a zezwolenie.

Adnotacja „dostęp do rynku pracy”

W karcie pobytu umieszcza się adnotację „dostęp do rynku pracy”, gdy zezwolenie udzielono cudzoziemcowi uprawnionemu do pracy w Polsce albo zwolnionemu z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach). Adnotacja nie oznacza pracy u dowolnego pracodawcy. Przy zezwoleniu na pobyt i pracę decyzja wskazuje pracodawcę, stanowisko, najniższe wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i rodzaj umowy (art. 118 ust. 1). Pracujesz tylko na tych warunkach.

Kiedy zezwolenie na pobyt daje prawo do pracy

  • Swobodny dostęp do rynku pracy. Zezwolenie na pracę nie jest potrzebne m.in. przy zezwoleniu na pobyt stały i pobyt rezydenta długoterminowego UE (art. 3 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o powierzaniu pracy). To samo dotyczy części zezwoleń na pobyt czasowy, np. na studia, badania naukowe albo dla ofiar handlu ludźmi (pkt 14), a także małżonka obywatela polskiego (pkt 15). Więcej: kiedy praca jest możliwa bez zezwolenia.
  • Zezwolenie, które samo obejmuje pracę. Pracujesz w ramach zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, Niebieskiej Karty UE albo przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa (art. 3 ust. 2 pkt 1). Zobacz: pobyt czasowy i praca oraz Niebieska Karta UE.
  • Inne zezwolenie na pobyt czasowy. Możesz pracować, jeśli pracodawca ma dla Ciebie zezwolenie na pracę albo oświadczenie wpisane do ewidencji (art. 3 ust. 3 pkt 3). Nie dotyczy to zezwolenia na krótkotrwały pobyt z art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Jak sprawdzić swoje prawo do pracy

  1. Odczytaj z karty rodzaj zezwolenia i adnotacje oraz datę ważności karty (art. 244 ust. 1 pkt 8-12a i 16).
  2. Sprawdź, czy jest adnotacja „dostęp do rynku pracy”.
  3. Przeczytaj decyzję o zezwoleniu. Jeśli jesteś zwolniony z obowiązku zezwolenia na pracę, decyzja zawiera taką informację (art. 118 ust. 3 i 4).
  4. Gdy adnotacji nie ma, zapytaj pracodawcę o zezwolenie na pracę albo oświadczenie: zezwolenie na pracę, oświadczenie.

Czego karta nie rozstrzyga

Zmiana pracodawcy albo warunków pracy może wymagać zmiany zezwolenia - zobacz zmiana pracodawcy. Za nielegalne wykonywanie pracy grozi grzywna nie niższa niż 1 000 zł, a pracodawcy grzywna od 3 000 zł do 50 000 zł (art. 84 ust. 2 i 1 ustawy o powierzaniu pracy).