Yasadışı iş verme nedir

Yabancıların Çalıştırılmasının Kabul Edilebilirlik Şartlarına İlişkin Kanun (bundan sonra: Çalıştırma Kanunu), şu yabancıya iş verilmesini yasadışı sayar (madde 2 bent 2):

  • Polonya'da yasadışı bulunuyorsa ya da ikamet dayanağı çalışma hakkı vermiyorsa,
  • gerekli çalışma izni ya da kayda geçirilmiş beyanı yoksa,
  • izindeki, beyandaki veya oturma ve çalışma izninde yazılandan farklı şartlarda ya da pozisyonda çalışıyorsa,
  • yazılı sözleşme olmadan çalışıyorsa.

Çalıştırma Kanunundaki para cezaları

  • 3 000 PLN ile 50 000 PLN arası, yasadışı iş verme için; her yabancı için 3 000 PLN'den az olmamak üzere (madde 84 fıkra 1 ve 13),
  • 6 000 PLN ile 50 000 PLN arası, diğerlerinin yanı sıra yabancıyı ya da başka bir kişiyi yanıltarak veya yanılgısından yararlanarak yasadışı çalışmaya ya da istihdama yöneltmek ve izin işlemleri için yabancıdan maddi menfaat talep etmek için. Her yabancı için 6 000 PLN'den az olmamak üzere (madde 84 fıkra 3-5 ve 14),
  • 1 000 PLN ile 3 000 PLN arası, yabancının anlayacağı sözleşme sürümünün olmaması, sözleşmenin kuruma iletilmemesi ya da geçici korumadan yararlanan yabancının çalışmasına ilişkin bildirimin yapılmaması için (madde 84 fıkra 6),
  • en az 500 PLN, madde 18 fıkra 2 ve madde 19'daki bildirimlerin yapılmaması için (madde 84 fıkra 7),
  • 500 PLN ile 5 000 PLN arası, beyanda çalışmaya başlandığına veya başlanmadığına dair bildirimin yapılmaması için (madde 84 fıkra 10),
  • en az 6 000 PLN, istihdam ajansı olmayan bir kuruluşun yönlendirdiği yabancıya iş verilmesi için (madde 84 fıkra 11).

Bu kabahatler hakkındaki karar, kabahat davaları usulüyle verilir (madde 86 fıkra 3). Yasadışı çalışan yabancı, 1 000 PLN'den az olmayan para cezasına tabidir (madde 84 fıkra 2). Geçerli vizesi ya da ikamet belgesi olmayan yabancıya iş verme cezasından madde 85 muaf tutar - bkz. yasallık nasıl kontrol edilir.

Suçlar ve ödenmemiş ücret

Kurallara aykırı biçimde bulunan yabancılara iş verilmesinin sonuçlarına ilişkin Kanun, geçerli ikamet belgesi olmayan yabancılara iş verenler için şunları öngörür (madde 9-12):

  • bu tür birçok yabancıya aynı anda, reşit olmayan birine iş verilmesi ya da ekonomik faaliyette ısrarla iş verilmesi için para cezası veya özgürlüğün kısıtlanması,
  • özellikle istismar koşullarında iş verilmesi için 3 yıla kadar hapis cezası,
  • mahkumiyetten sonra mahkemenin verebileceği, bir yıldan 5 yıla kadar kamu fonlarına erişim yasağı (madde 12).

Geçerli ikamet belgesi olmayan yabancının ödenmemiş ücret talebi vardır. İş sözleşmesinde 3 ay çalıştırıldığı varsayılır, başka sözleşmelerde ise ücret asgari ücretin üç katıdır (bu Kanun madde 4). İşi veren, alacakların yurt dışına gönderilmesinin masraflarını da karşılar (bu Kanun madde 5).

Sonraki başvurulara etkisi

Madde 84 fıkra 3-5'teki kabahatler için kesinleşmiş ceza ya da madde 84 fıkra 1'deki kabahat için 2 yıl içinde yeniden ceza verilmesi, çalışma izninin reddi sonucunu doğurur (madde 13 fıkra 1 bent 1 harf c ve d). İşvereni bu şekilde cezalandırılmış yabancıya oturma ve çalışma izni de verilmez (Yabancılar Kanunu madde 117 bent 1 harf a ve b). İşe başlatmadan önce iş sözleşmesinin yazılı onayının verilmemesi, 2 000 PLN ile 60 000 PLN arasında para cezası öngörülen bir kabahattir (İş Kanunu madde 281 § 1 bent 2). Ayrıca bkz.: PIP ve Sınır Muhafızlığı denetimi.